Digitaal pesten

Plagen of pesten

Tussen plagen en 'echt' pesten zit een verschil. Er is sprake van ‘plagen’ als kinderen aan elkaar gewaagd zijn: de ene keer doet de één iets onprettigs, een volgende keer is het de ander. 'Pesten' is bedreigend van aard. Het slachtoffer wordt uitgescholden, vernederd, gekleineerd. Pesten is het systematisch uitoefenen van psychische en/of fysieke mishandeling bij iemand die niet in staat is om zichzelf te verdedigen (psycholoog en pestdeskundige Bob van der Meer). Gebeurde dit vroeger veelal in de klas, tegenwoordig ook in de eigen huiskamer.

Digitaal pesten: enkele voorbeelden

Online pesten gebeurt op verschillende manieren: via forums, e-mail, chatprogramma's, webwinkels, … Pestkoppen versturen anonieme mailtjes of sms'jes, schelden via e-mail, chatbox of MSN, en plaatsen foto’s op internet. Hun creativiteit is hierbij helaas onuitputtelijk. Het geschreven woord is kwetsender dan het gesproken woord. Uw kind kan dat immers steeds weer herlezen. Op internet kan een kind ook nog eens gepest worden door iemand die hij of zij helemaal niet kent.

Forums
Kinderen kunnen vrij anoniem (onder een pseudoniem of nickname) berichten plaatsen op forums en in gastenboeken. Het is dus heel makkelijk om vervelende dingen over iemand te schrijven. En als dat op een populaire site gebeurt, zullen veel mensen het lezen. Pesten via internet is daarbij vaak veel harder dan pesten in het gewone leven. De daders kunnen immers anoniem blijven en durven daardoor hun treiterijen te overdrijven.

Zo verscheen er nog niet zo lang geleden een erotische tekst over een meisje op een sekssite, compleet met haar naam en telefoonnummer. Het tienjarige meisje en haar ouders werden daarna voortdurend gebeld door hijgerige jongens en mannen. Pas na negen maanden telefoonterreur bleek dat drie klasgenootjes van het meisje uit groep 7 de tekst op de sekssite hadden geplaatst.

Gemanipuleerde foto's
Het blijft niet altijd bij woorden: op de computer kan ook opeens een foto van uw kind voorbijkomen met een akelige tekst of een gemanipuleerde foto met negatieve uitingen.

Filmen met mobieltje of webcam
Digitaal pesten is ook het uitlokken van een vechtpartij en deze filmen met een digitale camera van een mobiele telefoon. Dit filmpje wordt daarna op internet gezet. Zo kan iedereen ‘genieten’ van de mishandelingen.

Ook opnames die via de webcam worden gemaakt, kunnen vastgelegd worden door een ander. Die opnames kunnen de gefilmde persoon jarenlang achtervolgen.

Webwinkels
Het online bestellen van producten voor iemand anders is een regelmatig voorkomende vorm van digitaal pesten. Het is bijvoorbeeld vrij eenvoudig om via internet een (proef)abonnement op een tijdschrift of een erotische gids aan te vragen, of producten als maandverband en hondenvoer. Dit gaat altijd via eenvoudige invulformulieren, die het ontvangende bedrijf vrijwel nooit op waarheid controleert. De pester kan dus simpelweg de naam van iemand anders invullen, die het product vervolgens in de bus krijgt.

Enkele tips

Het is belangrijk dat kinderen en jongeren hun ervaringen niet voor zich houden. Door over pesterijtjes en pesterijen te praten, komt een oplossing dichterbij.

Belangstelling tonen
Toon daarom – vanaf internetdag één - interesse voor de leefwereld van uw kind op internet. Zorg ervoor dat chatten en e-mailen gewone gespreksonderwerpen zijn. Als u de internetwereld kent en hier belangstelling voor toont, zal uw kind eerder naar u toekomen als dat nodig is.

Praten
Vertel over uw eigen ervaringen en vraag uw kind(eren) wat zij allemaal doen en meemaken en hoe ze dat vinden. Zo geeft u ze de mogelijkheid te vertellen wanneer zij worden gepest.

Steun bieden
Laat uw kind weten dat het altijd bij u terecht kan.

• Meld digitale pesterijen (Online formulier)
• Pestweb (advies en tips over pesten voor kinderen, jongeren, ouders en leerkrachten)
• Stichting Veilig Onderwijs (voorheen Stichting Stop het Pesten; (internet)pesten, discriminatie en geweld)